Will Technology Make Us Lose Our Thinking and Decision Making Skills

पुढील काही वर्षात मनुष्य विचार करण्याची आणि निर्णय घेण्याची क्षमता गमावेल

नमस्कार मी डॉक्टर सतीश वसंत शिंदाडकर आज आपण - - - -   एका महत्त्वाच्या विषयावर चर्चा करणार आहोत - - - - -

शीर्षक पाहून आश्चर्य वाटले असेल - - - -  खरोखरच

पुढील काही वर्षात ह्या पृथ्वी तलावरील मनुष्य आपली विचार करण्याची आणि निर्णय घेण्याची क्षमता गमावेल असा धोका निर्माण झालेला आहे

एका संशोधनात तंत्रज्ञानाच्या अति वापरामुळे मानवाची वैयक्तिक निर्णय घेण्याची क्षमता हळूहळू संपुष्टात येत आहे असा निष्कर्ष निघालेला आहे तसेच

येणाऱ्या काळात तंत्रज्ञानाचा वापर खूप मोठ्या प्रमाणामध्ये वाढणार आहे

आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स म्हणजे AI हे तर येणाऱ्या दशकात खूप मोठी क्रांती घडवणार आहे

AI चे खूप फायदे आहेत तसेच मोठे तोटे देखील आपल्याला दिसणार आहेत 

येणाऱ्या दशकात लोक विचार करण्याची आणि समजून घेण्याची क्षमता गमावतील

आत्ताच कित्येक व्यक्तींना आपला स्वतःचा मोबाईल नंबर देखील लक्षात नसतो

आपला स्वतःचा एखादा मोबाईल नंबर ते सांगू शकतील कारण तो  ८ ते १५ वर्षापूर्वी घेतलेला असेल - - - -

परंतु त्यांचे कडे दोन मोबाईल नंबर असल्यास तो ते नंबर पाठ करू शकत नाही किंवा करण्याची त्यांना गरज भासत नाही तसेच

अडीअडचणीच्या काळात आपल्या घरातील / / / / कुटुंबातील एखाद्या व्यक्तीचा नंबर ते आठवू शकत नाही किंवा सांगू शकत नाही

ही परिस्थिती तंत्रज्ञानाच्या अति वापरामुळे निर्माण झाली आहे असे

म्हणण्यास हरकत नाही

येणाऱ्या दशकात तंत्रज्ञानच मानवी मनाचा सर्वात मोठा शत्रू बनेल हे सत्य आहे

कित्येक मुलांना मराठी असो इंग्रजी असो अथवा त्यांची मातृभाषा असो

त्याचं परिपूर्ण ज्ञान किंवा वाक्य रचना बनवणे देखील अवघड होत असल्याचे चित्र आपणा समोर आत्ताच आहे

अक्षरशः दहा अधिक दहा ही बेरीज करण्यासाठी सुद्धा कॅल्क्युलेटर

मोबाईल मधील कॅल्क्युलेटर इत्यादींचा वापर केला जात असल्याचे आपण बघतच आहात

व्यायामा पासून / / / / / विविध घरकामांपासून - - - - सामाजिक व्यवस्थेपर्यंत सर्वच काही स्वयंचलित झालेले आहे आणि

याचमुळे मनुष्याची विचार करण्याची आणि समजून घेण्याची

क्षमता संपुष्टात येईल असे दिसत आहेत

पूर्वीच्या काळी मुलांमध्ये शुद्धलेखन लिहिण्याची आणि अक्षर वळणदार

राहण्यासाठी विविध स्पर्धा इत्यादी इत्यादींचे आयोजन केले जात असे परंतु

सध्या शुद्धलेखन किंवा अक्षर वळणदार होण्यासाठी फारसे प्रयत्न केले जात नसल्याचे दिसत आहे

कित्येक व्यक्ती मोबाईलवर वर्ल्ड फाईल ओपन करून - - -  बोलून

अक्षर टाईप करीत आहे आणि हाताने लिहिण्याची सवय देखील संपुष्टात आलेली आहे 

असं म्हटलं जातं की मनुष्याने आपल्या मेंदू द्वारे विचार करून

यंत्रां कडून काम करून घ्यावं परंतु आजच्या घटकेला आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स

याचे महत्त्व आणि फायदे दिसू लागल्यामुळे

बुद्धीने / / /  मेंदू ने निर्णय घेण्यापेक्षा कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या निर्णयाला श्रेष्ठ मानून

त्याद्वारे निर्णय होत असल्याचे किंवा येणाऱ्या दशकात

अशा कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या निर्णयाचे स्वागत करणे क्रम प्राप्त घडणार आहे असे दिसत आहे आणि हेच आपल्या मनुष्याच्या बुद्धिमत्तेला घातक ठरणार आहे

म्हणजेच येणाऱ्या दशकात मनुष्य पूर्णपणे

कृत्रिम बुद्धिमत्तेवर अवलंबून राहील आणि स्वतःची बुद्धिमत्ता

खुंटण्याकडे वाटचाल सुरू होईल

अशा या सर्व परिस्थितीत आपल्या मनाला / / / / शरीराला / / / बुद्धीला चालना देण्याचे तंत्रज्ञान विकसित न केल्यास

आत्महत्या / / / /  परहत्या / / / / सामाजिक अपराधित्व वाढण्याची शक्यता निर्माण होईल 

म्हणून मनुष्याने आत्तापासूनच आपल्या शरीराला

मनाला आणि बुद्धीला विकसित करण्याच्या दृष्टीने

वैद्यकीय आणि विशेषतः आयुर्वेदाच्या तज्ञांचा सल्ला घेणे महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे

Will Technology Make Us Lose Our Thinking and Decision Making Skills

A phone can finish a sentence, suggest a route, correct a spelling mistake, recommend a medicine video, and even write an email. That convenience is useful, but it raises a serious question: if technology keeps thinking for us, will we slowly stop thinking deeply for ourselves?

The hidden cost of overusing technology

Technology saves time, but overuse can weaken everyday mental habits. When people depend on search engines for every small doubt, GPS for every route, and apps for every reminder, the brain gets fewer chances to practise memory, judgement, and problem-solving.

The risk is not that humans will suddenly lose intelligence. The risk is slower and quieter. We may become less patient with uncertainty, less willing to read long texts, and less confident in making choices without digital support.

Simple examples show this clearly:

Many people no longer remember phone numbers.

Auto correct has reduced attention to spelling.

Short videos have made long reading feel difficult for some.

Online reviews often influence personal judgement more than direct experience.

AI can help, but it can also weaken judgement

Artificial Intelligence has real benefits. It can summarise complex topics, translate languages, support learning, detect patterns in medical data, and help people work faster. Used well, AI can act like a helpful assistant.

The problem begins when AI becomes a replacement for thinking. If every essay, message, health doubt, shopping choice, or career decision is handed over to a tool, personal judgement may become weak.

AI should support decisions, not own them. It can offer options, but humans still need to ask: Is this accurate? Is this ethical? Does this fit my situation?

AI tools can also make mistakes, reflect bias, or give answers that sound confident but are wrong. Blind trust in such systems can affect personal, financial, educational, and health-related decisions.

Personal decision-making needs practice

Decision-making improves through experience. People learn by comparing options, facing consequences, and reflecting on mistakes. When apps constantly suggest what to eat, watch, buy, read, or believe, personal choice can become passive.

This matters in Indian households too, where family, tradition, expert advice, and digital influence often overlap. A balanced mind can listen to all sources, but still decide with awareness.

Healthy use of technology means pausing before accepting a recommendation. Ask whether the choice comes from real need, social pressure, habit, or algorithmic suggestion.

Reading, writing, and spelling are changing

Digital tools have changed how people read and write. Spell-checkers, grammar tools, voice typing, and AI writing assistants are useful, especially for students and professionals. They can improve clarity and reduce errors.

Yet over dependence can weaken core skills. If a person never checks spelling manually, never reads deeply, and never writes original thoughts, language ability may become shallow. Reading long-form content builds focus. Writing by oneself builds structure, memory, and expression.

A useful habit is to write first, then use tools for correction. That keeps the mind active.

Health advice should not come only from screens

Technology has made health information easy to access, but self-diagnosis through videos, apps, or AI chats can be risky. Symptoms can have many causes. A general answer cannot replace a trained professional.

For health concerns, people should consult qualified medical doctors. Those who follow traditional systems should also seek guidance from registered Ayurveda experts. This is especially important before taking medicines, herbs, supplements, or home remedies.

This article is for information only and is not medical advice.

FAQ

Can technology really reduce thinking skills?

Yes, if it is used as a constant substitute for memory, reading, writing, and judgement. Used mindfully, it can support thinking instead.

Is AI harmful for students?

AI is not harmful by itself. It becomes a problem when students copy answers without understanding, writing, or analysing the topic.

How can people protect decision-making skills?

They can make small decisions without apps, read longer texts, write regularly, question AI answers, and reflect before acting.

Should health apps be trusted?

Health apps can offer general guidance, but they should not replace qualified doctors or registered Ayurveda practitioners.

A balanced way forward

Technology will not automatically make us lose our thinking and decision-making skills. Passive use might. The answer is not to reject technology, but to use it with discipline. Let tools reduce effort where needed, but keep the mind involved where judgement, health, language, and values matter.