Diwali Abhyanga Namskar Benefits of Oil Massage for Body Skin and Mind

दिवाळीतील अभ्यंग

नमस्कार मी डॉक्टर सतीश वसंत शिंदाडकर - - -  आज आपण दीपावली या उत्सवामध्ये - - - जे अभ्यंग केलं जातं - - - त्याच्या महत्त्वा विषयी बघणार आहोत - - -

अभ्यंग म्हणजे शरीराच्या बाह्य त्वचेला - - - - स्निग्धता देण्यासाठी - - -  तेलाद्वारे मालिश करणे होय

सामान्यतः तेलाचाच उपयोग मालिश करण्यासाठी केला जातो आणि

तसा केला जावा असे अपेक्षित आहे

काही व्यक्ती फक्त नरक चतुर्दशीच्या दिवशी संपूर्ण अंगाला तेल लावतात आणि

यालाच अभ्यंग असे समजतात

परंतु आयुर्वेद शास्त्राने अभ्यंग हे - - - नित्य नियमाने करावे असे स्पष्ट सांगितलेले आहे

कारण नित्य नियमाने अभ्यंग केल्यास - - - -  

आपले तारुण्य अधिक काळ टिकून राहते आणि

वात दोषाचे व्याधी निर्माण होत नाही

दिवाळीतील अभ्यंग हे शीर्षक देऊन आपणास सर्वांना अभ्यंगाचे महत्त्व पटवून देण्याचा उद्देश यात आहे

अगदी जन्मलेल्या बाळाच्या दिनचर्येत प्रथम कर्म म्हणजे

बालकाच्या संपूर्ण शरीराला तेलाची मालिश करून कोवळ्या उन्हात बसविणे हे होय

अशा बालकांच्या संपूर्ण शरीराला / / / / डोक्याला तेल लावणे / / / कानात तेल घालणे

ही परंपरा आपल्याकडे होती परंतु

वर्तमान काळात आजीबाईच्या बटव्याप्रमाणे ही प्रथा देखील लुप्त झाल्याचे आढळत आहे आणि

त्याचा परिणाम म्हणून - - -  

लहान वयात मुलांची केस पांढरे होणे

त्वचा कोरडी पडणे तसेच

विविध वातविकार निर्माण होत आहेत

ज्याप्रमाणे आपण आपल्या वाहनाला म्हणजेच चार चाकी असो वा दुचाकी असो - - -

या वाहनांना नियमित ऑयलिंग करतो

सर्विसिंग करतो

त्याप्रमाणे आपल्या शरीराचे देखील ऑइलिंग करणे / / /सर्विसिंग करणे

गरजेचे आहे आणि हे कर्म

अभ्यंग म्हणजे मसाज या क्रियेद्वारे उत्तम पद्धतीने होते

दीपावली हा उत्सव - - -   नाविन्याने सुरुवात करण्याचा असल्यामुळे - --  

दीपावलीच्या अभ्यंगा पासून आपण

नित्य नियमाने वर्षभर अभ्यंग करण्याची सुरुवात करू या - - -

नित्यनियमाने म्हणजे अंदाजे आठवड्यातून एक किंवा दोन वेळेला अभ्यंग केल्यास

शरीरातील वातदोषाचे कार्य नियमित होते

त्वचेद्वारे स्पर्शाचे ज्ञान उत्तम होते आणि

शरीरात वात दोष अधिक निर्माण होत नाही

शरीराला बल प्राप्त होते

थकवा नष्ट होतो

त्वचा कांतीमान होते

कोमलता प्राप्त होते तसेच

निद्रा देखील शांत लागते म्हणजेच शांत झोप येते

नित्य नियमाने अभ्यंग करणाऱ्या व्यक्ती आपल्या आयुष्यातील जास्तीत जास्त काळ निरोगी राहतात

तारुण्य टिकवून राहते म्हणजेच म्हातारपण लवकर येत नाही

अभ्यंग केल्यानंतर २० मिनिटांनी - - - कोमट पाण्याने स्नान करावे

स्नानात सुगंधी उठण्याचा वापर करावा म्हणजे

त्वचा मुलायम होण्यास मदत होते

त्वचेवर घामाच्या दुष्परिणामांचे निर्हरण होते

अभ्यंगाच्या बाबतीत विचार केल्यास - - -  

डोक्याचे अभ्यंग हे देखील तेवढेच महत्त्वपूर्ण आहे

डोक्याला नियमित तेल लावल्याने - - -  

केस गळणे / / /   लवकर पांढरे होणे / / /  डोकेदुखीचा त्रास / / / झोपेचा त्रास होत नाही तसेच नित्य नियमाने पायांचे अभ्यंग म्हणजेच तळपायांचे अभ्यंग केल्यास - -  

पायाला भेगा पडणे

पाय खरखरीत होणे कमी होते 

तसेच दृष्टी देखील चांगली राहते

म्हणून ह्या दीपावली पासून आपण नित्य नियमाने अभ्यंगाची सुरुवात करू या.

Diwali Abhyanga Namskar Benefits of Oil Massage for Body Skin and Mind

Diwali mornings feel different when they begin with oil, warmth, and quiet care. In many Indian homes, Abhyanga Snan on Narak Chaturdashi is more than a bath. It is a ritual of cleansing, renewal, and gratitude towards the body.

Abhyanga means applying oil to the outer skin and gently massaging the body. During Diwali, this practice becomes special because it marks a fresh start before the day’s prayers, sweets, lamps, and family gatherings.

Why Abhyanga matters during Diwali

The festival of lights celebrates removing darkness and inviting wellbeing. Abhyanga fits beautifully into this idea. Warm oil massage before bath helps the body feel relaxed, grounded, and refreshed.

Traditionally, families use sesame oil, coconut oil, or herbal oils, depending on the season and body type. The massage is usually done before sunrise, followed by a warm bath. This is seen as a way to prepare the body and mind for the festive day.

What Ayurveda says about regular Abhyanga

In Ayurveda, Abhyanga is part of daily self-care, known as `dinacharya`. Regular oil massage is believed to support balance in the body, especially by calming excess Vata, which is linked with dryness, restlessness, and stiffness.

Commonly valued benefits include:

Softer skin - Oil helps reduce dryness and supports the skin barrier.

Better body comfort - Gentle massage may ease tired muscles and improve flexibility.

Healthier-looking hair - Scalp massage with suitable oil may nourish the scalp and reduce dryness.

Calmer mind - Slow, mindful touch can reduce stress and support better sleep.

This information is for general well being. People with skin conditions, allergies, fever, wounds, or medical concerns should take advice from a qualified professional.

The tradition of Abhyanga for children

Baby and child massage has a long place in Indian homes. Elders often massage children with warm oil before bath, especially during festivals. The practice creates bonding, warmth, and a sense of security.

For children, the oil should be mild, the pressure gentle, and the room warm. Avoid strong fragrances or harsh herbal mixtures. A small patch test is wise before using a new oil.

The right way to bathe after Abhyanga

After applying oil, wait for 10 to 20 minutes if comfortable. Then take a warm water bath. Many families use ubtan made with gram flour, turmeric, sandalwood, or herbal powders, but it should suit the skin.

A warm bath after Abhyanga helps remove excess oil, leaves the skin clean, and gives a fresh festive feeling. Avoid very hot water, as it can dry the skin.

FAQ

Can Abhyanga be done only during Diwali?

No. Diwali is a special time for it, but Abhyanga can be done regularly, even once or twice a week.

Which oil is best for Abhyanga?

Sesame oil is widely used in Ayurveda. Coconut oil is often preferred in warmer weather. Choose what suits your skin.

Should Abhyanga be done before or after bath?

Abhyanga is usually done before bath, followed by warm water cleansing.

Is Abhyanga safe for everyone?

Most people can do gentle oil massage, but avoid it during fever, skin infection, open wounds, or if oil causes irritation.

Make Abhyanga a simple habit

Diwali Abhyanga Namskar Benefits of Oil Massage for Body Skin and Mind reminds us that self-care need not be complicated. A few quiet minutes with warm oil can support the skin, relax the body, and settle the mind.

Let this Diwali ritual continue beyond the festival. Make Abhyanga a regular act of care, one that keeps the glow of Diwali alive in everyday life.